लन्डन।
दैनिक रूपमा सेवन गरिने केही लोकप्रिय पेय पदार्थहरूले आँत (Gut) को वातावरण बिगार्न सक्ने र दीर्घकालीन रूपमा मेटाबोलिक रोगको जोखिम बढाउन सक्ने भन्दै पोषण विशेषज्ञले चेतावनी दिएका छन्।
Daily Mail ले हालै पोषणविद् Rhiannon Lambert को विश्लेषण उद्धृत गर्दै, आँत स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्ने पेय पदार्थहरूको सूची सार्वजनिक गरेको हो।
लैम्बर्टका अनुसार आँतभित्र रहेका सूक्ष्म जीवाणुहरूको सन्तुलन (gut microbiome balance) सही अवस्थामा हुँदा उपयोगी ब्याक्टेरियाले पाचन प्रणालीलाई सुरक्षित राख्छन् र हानिकारक ब्याक्टेरियाको वृद्धि नियन्त्रणमा राख्छन्। तर यो सन्तुलन बिग्रँदा—जसलाई ‘डिस्बायोसिस (dysbiosis)’ भनिन्छ—पेट फुल्ने, दिसा सम्बन्धी समस्या देखिनुका साथै तौल वृद्धि, टाइप–२ मधुमेह र मुटु–रक्तनलीसम्बन्धी रोगको जोखिम बढ्न सक्छ।
ओट मिल्क र फिल्टर नगरेको कफीमा सावधानी
पछिल्लो समय लोकप्रिय बन्दै गएको ओट मिल्क आफैं हानिकारक नभए पनि, कफीका लागि प्रयोग गरिने ‘बारिस्टा ओट मिल्क’ मा वनस्पति तेल, गाढा बनाउने पदार्थ र गम जस्ता additives मिसाइने गर्छन्। केही emulsifier तत्वहरूले आँतको भित्री सुरक्षा तह कमजोर पार्न सक्ने विशेषज्ञको भनाइ छ।
त्यसैगरी फ्रान्सेली प्रेस वा टर्किस कफी जस्ता फिल्टर नगरी बनाइने कफीमा LDL कोलेस्ट्रोल बढाउने तत्व रहन सक्छन्। यस्ता कफीले पेटमा एसिड उत्पादन बढाउने र आँतको गतिविधि अत्यधिक उत्तेजित गर्ने भएकाले पेट पोल्ने वा Irritable Bowel Syndrome (IBS) का लक्षण झनै बिग्रन सक्छन्।
‘डाइट’ र ‘जिरो’ पेय पनि पूर्ण सुरक्षित होइन
‘जिरो’ वा ‘डाइट’ लेखिएका पेय पदार्थमा प्रयोग हुने कृत्रिम चिनीले आँतका जीवाणुहरूमा पार्ने प्रभाव व्यक्ति अनुसार फरक पर्न सक्छ। यद्यपि केही अध्ययनमा यस्ता पेयले आँतको जीवाणु संरचना परिवर्तन गर्नुका साथै रक्तचिनी नियन्त्रणमा समस्या देखिएको उल्लेख गरिएको छ। त्यसैले विशेषज्ञहरूले यस्ता पेयलाई दैनिक पानीको विकल्पका रूपमा प्रयोग नगर्न सुझाव दिएका छन्।
मदिरा, विशेषगरी बियर सबैभन्दा हानिकारक
आँत स्वास्थ्यका लागि सबैभन्दा नकारात्मक मानिएको पेय मदिरा, विशेषगरी बियर हो। अल्कोहलले आँतको सुरक्षा तह कमजोर बनाउने, सूजन बढाउने र आँतका जीवाणुको सन्तुलन बिगार्ने गर्दछ। बियरमा रहेको ग्यास र किण्वित कार्बोहाइड्रेटले पेट फुल्ने र पाचन समस्या थप बढाउने बताइएको छ। अल्कोहलरहित बियरमा समेत चिनीको मात्रा धेरै हुने भएकाले सावधानी अपनाउनुपर्ने विज्ञको भनाइ छ।
ऊर्जा पेय र प्रोटिन शेक पनि जोखिममा
उच्च क्याफिन, कृत्रिम चिनी, अम्लीय तत्व र विभिन्न additives मिसिएका एनर्जी ड्रिंक आँत स्वास्थ्यका लागि अत्यन्तै प्रतिकूल मानिन्छन्। यिनले पखाला, पेट दुखाइ र एसिड रिफ्लक्सको समस्या बढाउन सक्छन्।
त्यसैगरी केही प्रोटिन शेक मा प्रयोग गरिने कृत्रिम चिनी, सुगर अल्कोहल र गाढा बनाउने पदार्थले ग्यास, पेट फुल्ने र पखालाको समस्या निम्त्याउन सक्छ। दूध नपच्ने व्यक्तिमा whey protein ले थप पाचन समस्या उत्पन्न गर्न सक्ने उल्लेख गरिएको छ।
विशेषज्ञको सुझाव
विशेषज्ञहरूले यी पेय पदार्थहरूलाई दैनिक रूपमा नियमित पानीको विकल्प नबनाई सीमित मात्रामा सेवन गर्न सुझाव दिएका छन्। आँत स्वास्थ्यका लागि पानी, चिनी नहालिएको चिया तथा कम प्रशोधित प्राकृतिक पेयलाई प्राथमिकता दिनुपर्ने उनीहरूको निष्कर्ष छ।
