‘दोश्रो प्रोपोफोल’ भनिने एटोमिडेटको अवैध कारोबार गर्ने गिरोह पक्राउ

 ‘दोश्रो प्रोपोफोल’ भनिने एटोमिडेटको अवैध कारोबार गर्ने गिरोह पक्राउ

स우ल — सामान्यतया बेहोस पार्न प्रयोग हुने औषधि एटोमिडेट (Etomidate) लाई निर्यातका लागि भनेर झुटो देखाई कोरियाको घरेलु कालोबजारमा ठूलो मात्रामा वितरण गर्ने गिरोहलाई प्रहरीले पक्राउ गरेको छ।

서울경찰청 광역수사단का अनुसार औषधि सम्बन्धी कानुन उल्लङ्घनको आरोपमा औषधि थोक कम्पनीका प्रतिनिधि A सहित १७ जनालाई अभियोजनमा पठाइएको छ भने १० जनालाई पक्राउ गरिएको छ।

प्रहरीको अनुसन्धान अनुसार A ले 2024 अक्टोबरदेखि यस वर्ष जुनसम्म औषधि कम्पनीबाट प्राप्त ३,१६० बक्स (३१,६०० एम्पुल) एटोमिडेट घरेलु मध्यस्थहरूलाई बिक्री गरी करिब ४ अर्ब वन बराबर रकम कमाएको आरोप छ। उक्त मात्रा एकै पटक ३१ हजारदेखि ६३ हजार जनासम्म प्रयोग गर्न सक्ने स्तरको रहेको बताइएको छ।

उनले औषधि भियतनाम लगायत देशमा निर्यात गरेको जस्तो झुटो विवरण पेश गरेका थिए भने आफ्नै दुई कम्पनीबीचको कारोबार देखाएर प्रहरीको निगरानीबाट बच्ने प्रयास गरेका थिए।

मध्यस्थबाट औषधि खरिद गर्ने १२ जना अन्तिम विक्रेताहरूले सोलको गाङ्नाम क्षेत्र (चोङडाम र साम्सोङ) मा छालारोग क्लिनिकको साइनबोर्ड राखेर गैरकानुनी उपचार केन्द्र सञ्चालन गरेका थिए। उनीहरूले सेतो कोट लगाएर डाक्टर बनेर अभिनय गरेका थिए र नर्स सहयोगी तथा चालक समेत राखेर संगठित रूपमा सेवा दिएका थिए। वास्तविक रूपमा औषधि प्रयोग गर्ने ४४ जना रहेको प्रहरीले जनाएको छ, जसमा अधिकांश २०–४० वर्ष उमेर समूहका थिए।

अनुसन्धानमा बक्सको उत्पादन लागत करिब ३८,००० वन रहेकोमा मध्यस्तरमा ३–३.५ लाख वन र अन्तिम चरणमा प्रति एम्पुल २ लाख वन (बक्स करिब २० लाख वन) मा बिक्री भएको पाइएको छ। यसरी मूल्यमाथि ५० गुणासम्म वृद्धि गरिएको थियो।

प्रहरीले अपराधबाट कमाएको रकम फिर्ता गराउन ४९ मिलियन वन नगद जफत गरेको छ र करिब ४२३ मिलियन वन बराबरको सम्पत्ति अस्थायी रूपमा रोक्का गरिएको छ। साथै झुटो निर्यात विवरण र कर छलको आशंकाबारे सम्बन्धित निकायलाई जानकारी दिइएको छ।

एटोमिडेटले मानिसलाई बेहोस बनाउने भएकाले ‘प्रोपोफोल’ जस्तै जोखिम र लत लाग्ने सम्भावना भए पनि यसअघि लागुऔषधको सूचीमा थिएन। तर पछिल्लो समय अवैध कारोबार र दुरुपयोग बढेपछि सरकारले यसलाई लागुऔषधमा समावेश गरेको छ। १३ तारिखदेखि लागू हुने नयाँ कानुन अनुसार अवैध रूपमा किन्नु, प्रयोग गर्नु वा सिर्फ राख्नु मात्र पनि आपराधिक सजायको कारण बन्नेछ।

प्रहरीले चिकित्सा प्रयोजनका औषधिहरूको अवैध वितरण मादक पदार्थ सम्बन्धी अपराधसँग जोडिन थालेको संकेत देखिएको भन्दै आगामी दिनमा पनि कडा निगरानी र कारबाही जारी राख्ने जनाएको छ।

✍️ विदेशी मतदान अधिकारबारे बढ्दो विवाद — कोरियामा नयाँ बहस

 ✍️ विदेशी मतदान अधिकारबारे बढ्दो विवाद — कोरियामा नयाँ बहस

दक्षिण कोरियामा विदेशी नागरिकलाई स्थानीय निर्वाचनमा मतदान अधिकार दिने विषय फेरि चर्चामा आएको छ। हाल उपलब्ध तथ्यांकअनुसार विदेशी मतदातामध्ये करिब ८१% (लगभग १,१३,००० जना) चिनियाँ रहेको बताइन्छ। विदेशी मतदाताको संख्या निरन्तर बढ्दै जाँदा उनीहरूको प्रभाव केही क्षेत्रमा उम्मेदवारको जित–हार निर्धारण गर्ने स्तरसम्म पुगेको विश्लेषण गरिएको छ।

केन्द्रीय निर्वाचन आयोगका अनुसार विदेशी मतदाताको संख्या ४औं स्थानीय चुनावमा 6,726 रहेकोमा ९औं चुनावसम्म आइपुग्दा 154,559 पुगेको छ।

📜 हालको व्यवस्था के छ?
१८ वर्षभन्दा माथि उमेर भएका र स्थायी बसोबास (영주권) प्राप्त गरेको ३ वर्ष पूरा गरेका विदेशीले स्थानीय चुनावमा मतदान गर्न पाउँछन्।

⚠️ किन उठ्यो विवाद?

• अमेरिका, चीन र जापान जस्ता देशले विदेशी स्थायी बासिन्दालाई मतदान अधिकार नदिने उदाहरण प्रस्तुत गरिएको छ।

• कोरियाले भने यस्तो अधिकार दिँदा “परस्परता (Reciprocity)” सिद्धान्तसँग बाझिने तर्क उठाइएको छ।

• विदेशीहरूलाई वास्तविक बसोबासको कडा शर्त नभएको भन्दै व्यवस्थापन कमजोर भएको आलोचना पनि गरिएको छ।

🧭 संवैधानिक बहस
केही धारणा अनुसार मतदान अधिकार नागरिकको मौलिक अधिकार भएकाले विदेशीलाई दिनु राष्ट्रिय सार्वभौमिकतासँग जोडिएको संवेदनशील विषय हो। कोरियाको संविधानमा पनि “सार्वभौमिकता जनतामा निहित हुन्छ” भनिएको छ।

📊 जनमत कता छ?
हालै गरिएको एक सर्वेक्षणमा ६९% उत्तरदाताले विदेशीलाई मतदान अधिकार दिनु हुँदैन भन्ने मत दिएका छन्।

🏛️ कानुन कडा बनाउने प्रस्ताव
सांसद किम एउन-हे ले प्रस्तुत गरेको विधेयकमा:

✔ स्थायी बसोबासपछि आवश्यक अवधि ३ वर्षबाट ५ वर्ष बनाउने
✔ पछिल्ला ४ वर्षमा कम्तीमा ७३० दिन देशभित्र बसेको हुनुपर्ने
✔ मतदान अधिकार पारस्परिक रूपमा मान्यता दिने देशका नागरिकलाई मात्र अनुमति

जस्ता प्रावधान समावेश गरिएको छ।

👉 यो विषय अहिले कोरियाली समाजमा सामाजिक, कानुनी र राजनीतिक रूपमा संवेदनशील बहसको रूपमा अघि बढिरहेको छ।

सबैले प्रयोग गर्ने AI — तर हामीले यसलाई कसरी प्रयोग गर्ने?

 AI अब हाम्रो दैनिक जीवनको अभिन्न हिस्सा बनिसकेको छ। आज लगभग सबैले AI प्रयोग गरिरहेका छन्। यस्तो समयमा महत्वपूर्ण प्रश्न “कुन AI प्रयोग गर्ने?” भन्दा पनि “AIलाई कसरी जिम्मेवारीपूर्वक प्रयोग गर्ने?” भन्ने हो। यसको कुनै एकमात्र सही उत्तर नहुन सक्छ, तर प्रयोग गर्दै सिक्ने र अनुभव बाँड्ने प्रक्रियामार्फत हामी सही दिशा पत्ता लगाउन सक्छौं भन्ने विश्वास छ।

म व्यक्तिगत रूपमा समाचार वा जानकारीमूलक लेख तयार गर्दा AI प्रयोग गर्ने विषयमा निकै सतर्क छु। आजकल रिपोर्ट,
आत्मपरिचय वा सामान्य लेखन जस्ता कामहरू AIमार्फत छिटो र सहज रूपमा गर्न सकिन्छ। केही सेकेन्डमै व्यवस्थित लेख तयार हुने भएकाले यसलाई प्रयोग नगर्नु समयसँग पछि परेको निर्णय जस्तो देखिन सक्छ। तर जिम्मेवारीसँग जोडिएका सामग्री तयार गर्दा केवल गति होइन, विश्वसनीयता अझ महत्वपूर्ण हुन्छ।

समाचार लेखनमा AI प्रयोग गरेर हेरेपछि मैले एउटा कुरा स्पष्ट रूपमा महसुस गरेँ—AIले कहिलेकाहीँ वास्तविकतामा नभएका तथ्य प्रस्तुत गर्न सक्छ, जसलाई “हल्युसिनेसन” भनिन्छ। बाहिरबाट हेर्दा ती जानकारी विश्वसनीय जस्तै लाग्न सक्छन्, तर गहिरो रूपमा जाँच गर्दा त्रुटि भेटिन सक्छ। स्पष्ट रूपमा गलत तथ्य त सजिलै पहिचान गर्न सकिन्छ, तर आधा–सत्य वा भ्रामक सन्दर्भ भएका वाक्य पत्ता लगाउन समय लाग्छ। त्यसैले AIले छिटो तयार पारेको सामग्री भए पनि अन्तिम जिम्मेवारी भने लेखककै हुन्छ।

मेरो अनुभवमा, प्रत्येक वाक्यको सत्यता जाँच्न समय खर्च गर्नु भन्दा कहिलेकाहीँ आफैं लेख्नु नै प्रभावकारी हुन्छ। विशेष गरी सार्वजनिक रूपमा साझा गरिने जानकारीमा सानो गल्तीले पनि ठूलो भ्रम सिर्जना गर्न सक्छ। त्यसैले म ढिलो भए पनि सावधानीपूर्वक लेख्नुलाई प्राथमिकता दिन्छु।

विगतमा AI का कारण केही गम्भीर घटनाहरू पनि भएका छन्। उदाहरणका रूपमा, एक विश्वविद्यालयका प्राध्यापकबारे AIले झूटो आरोपसहितको जानकारी प्रस्तुत गरेको घटना चर्चामा आएको थियो। त्यस्तै, एक प्रतिष्ठित पत्रिकाले AIबाट प्राप्त पुस्तक सिफारिस सूची सत्यापन नगरी प्रकाशित गर्दा सूचीमा रहेका धेरै पुस्तक नै अस्तित्वमा नभएको तथ्यपछि मात्र खुलासा भयो। यी घटनाहरूले एउटा स्पष्ट सन्देश दिन्छन्—समस्या केवल AIमा होइन, प्रयोगकर्ताको सत्यापन प्रक्रियामा पनि हुन्छ।

अब प्रश्न उठ्छ—AIले यस्तो त्रुटि किन गर्छ? अनुसन्धानहरूका अनुसार AIलाई प्रशिक्षणका क्रममा सही उत्तर दिन प्रोत्साहित गरिन्छ। यस्तो संरचनामा “मलाई थाहा छैन” भन्नु भन्दा अनुमान गरेर उत्तर दिनु प्रणालीका लागि सजिलो हुन्छ। ठीक त्यसरी नै, जसरी विद्यार्थीले नआएको प्रश्नमा अनुमान लगाउँछन्। यही कारणले कहिलेकाहीँ AIले अपूर्ण वा गलत जानकारी प्रस्तुत गर्न सक्छ।

यस अवस्थालाई कम गर्न प्रयोगकर्ताले प्रश्न गर्ने तरिकामा ध्यान दिन आवश्यक छ। उदाहरणका लागि, “निश्चित भए मात्र उत्तर दिनु” वा “विश्वसनीय स्रोत भएमा मात्र जानकारी प्रस्तुत गर्नु” जस्ता निर्देशनले AIलाई थप सावधान बनाउन मद्दत गर्न सक्छ। यद्यपि, यस्तो उपाय अपनाउँदा पनि त्रुटि पूर्ण रूपमा हट्छ भन्ने ग्यारेन्टी हुँदैन।

अन्ततः, AI एक शक्तिशाली सहयोगी उपकरण हो, तर यसको प्रयोगमा विवेक आवश्यक छ। नजान्दा “मलाई थाहा छैन” भन्न सक्ने मानिसलाई जस्तै विश्वास गरिन्छ, त्यस्तै AI बाट प्राप्त जानकारीलाई पनि अन्धविश्वास गर्नु हुँदैन। प्रविधि जति उन्नत हुँदै जान्छ, त्यति नै हाम्रो जिम्मेवारी पनि बढ्दै जान्छ—जानकारी प्रयोग गर्नु अघि त्यसको सत्यता सुनिश्चित गर्नु नै सबैभन्दा सुरक्षित अभ्यास हो।